خانه > اخبار مردم شناسي > مصاحبه‌ی رادیو فرهنگ با صادق دقتی

مصاحبه‌ی رادیو فرهنگ با صادق دقتی

sadegh-deghati-runamaii-kotobe-mahallate-mantaghe-19اجرای طرح جامع مطالعات مردم‌شناختی محلات سیزد‌ه‌گانه‌ی منطقه ۱۹ در مرداد ماه سال جاری به اتمام رسید و سیزده جلد کتاب این طرح مطالعاتی در آبان ماه رونمایی گردید. رادیو فرهنگ  در رابطه با این طرح مصاحبه‌ای با آقای صادق دقتی داشته‌ که متن مصاحبه در ادامه آورده شده است:

 

شاهد رونمایی از کتاب طرح جامع مطالعات مردم­شناختی محلات تهران بودیم که این طرح به عنوان نخستین قدم در منطقه ۱۹ تهران اجرا شده و به همت موسسه­ی میراث فردا این اقدام صورت گرفته. در خدمت آقای دقتی، مدیر این پروژه هستم. و از ایشان می­خواهم که در ارتباط با اولویت­هایی که در این کتاب در نظر گرفته شده و رویکرد فرهنگی­ای که برای تدوین این کتاب دنبال کردند، توضیحاتی را ارائه دهند.

خدمت شما سلام عرض می­کنم. موسسه­ی میراث‌فردا، یک موسسه­ی مطالعات مردم­شناسی است. و بر اساس تجربیاتی که در تحقیقات میدانی مردم­نگاری، در مناطق مختلف ایران داشته، این­بار با رویکرد شهری، طرح جامع مطالعات مردم­شناختی محلات را به پیشنهاد شهردار محترم منطقه ۱۹، جناب آقای مهندس فتح­اللهی آغاز کرد.

این طرح، در راستای شناسایی هویت تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ساکنان محله­ای بود که در واقع مدیران شهری و منطقه­ای، درصدد تعامل با این­ها و درصدد شناسایی نیاز این­ها و سازگاری آن­ها با برنامه­ها و همسو کردنشان بود.

طبیعتا یک شناخت نیاز بود. هم به لحاظ برنامه­ریزی و مدیریت شهری و هم به لحاظ هویت­یابی منطقه­ای تهران. و به همین خاطر این طرح، از اردیبهشت سال ۹۱ آغاز شد و تا مرداد ماه سال ۹۲ و به مدت ۲۸ ماه طول کشید. ۶۳ نفر در این پروژه مشارکت داشتند که ۳۵ نفر آن­ها، پژوهشگر مردم­شناس، تعداد پنج نفر پژوهشگر تاریخ و تعدادی جامعه­شناس، عکاس، رجل­شناس، متخصص نسخ خطی و خیلی­های دیگر همکاری کردند و توانستیم در چهار حوزه­ی هویت تاریخی، هویت فرهنگی، هویت اجتماعی و هویت اقتصادی وا از دوران صفوی تا به امروز را تا حد امکان شناسایی کنیم. و این کار می­تواند اولین گام در بحث تهران­شناسی باشد.

کار بسیار ارزشمندی صورت گرفته. چقدر به بازیابی هویت فرهنگی محلات ما کمک  می­کند؟

یکی از مشکلاتی که ما داشتیم، نبود اطلاعات بود. از مهاجرت­های اخیر که بعد از انقلاب رخ داد و در این خصوص اطلاعات جامعی نداشتیم. اطلاعات تاریخی از دهه­ی ۱۳۳۰ به عقب که می­رفتیم، هیچ رد و نشانی از اطلاعات نبود.

و حتی حافظه­ی تاریخی ساکنان و قدیمی­ها در این خصوص از بین رفته بود و ما باید این پازل­ها را می­ساختیم.

تمام منابع موجود را اعم از اسنادی، نقشه­های دوره­ی قاجار، هر مطلبی حتی در سفرنامه­ها و در مناطق و شهرهای دیگر و.. که ردپایی از این بود که ما را به نعمت­آباد، خانی­آباد و.. وصل کند، این اطلاعات را در کنار هم قرار می­دادیم.

و خوشبختانه ما از دوران اوایل قاجاریه، اطلاعات مبسوط و خوبی داریم و به دوره­های زندیه و افشاریه و صفویه، توانستیم گذری کنیم. ولی نیاز به کار عمیق­تری دارد. در این کتاب از گروه­های قومی ساکن در محله، اینکه مبدا مهاجرت­ها چه بوده، توانمندی و پتانسیل­های قومی در حوزه­ی اقتصاد بومی چه هست و یا تغییراتی که در حوزه­ی فرهنگی به لحاظ پوشش، مسکن، خوراک و خیلی چیزهای دیگر ایجاد شده و در حوزه­ی اجتماعی و در روابط و مناسبات و.. یک برآورد کردیم.

این را هم باید بگویم که در شهر، خیلی از افراد از فضاهای محدود روستایی جدا شده­اند و به امید یک زندگی بهتر به شهر آمده­اند و این­ها، پتانسیل­ها و توانمندی­های بسیاری دارند. به همین خاطر هم در جهت رویکرد مثبتش یعنی بازآفرینی، احیای مسائل اقتصادی و.. موفق­ترند. نمونه­ی بازار عبدل­آباد، نمونه­ای از این تجلی توانمندی قومی است. این­ها روستایی هستند، و معیشت و اقتصاد روستایی بر صرفه­جویی و استفاده از حداقل­ها مبتنی است. در این رویکرد هیچ چیز از دست نمی­رود و به همین خاطر بازیافت مواد زاید از همان اول به عنوان شغلشان بوده است. همین­طور بازار خلازیر که ضایعات آهن است، توانسته سهم بسزایی در اقتصاد محله داشته باشد و از همان ابتدا هسته­ی مرکزی ایجاد آن را روستاییان بر عهده داشتند.

علت این است که در میان روستاییان انرژی و امید بیشتر است و البته این پتانسیل­ها باید شناخته شود، جهت داده شود و هویت­یابی شود تا بتوان در مشارکت و کارسازی منطقه از آن استفاده نمود.

گام بسیار ارزشمندی در این راستا برداشته شده و به امید خدا شاهد این اقدام ارزشمند در همه­ی محلات و مناطق تهران و شهرها و استان­های کشور باشیم. بسیار سپاسگزارم از توضیحات ارزشمندی که فرمودید.

 

فایل صوتی مصاحبه‌ی دقتی با رادیو فرهنگ

______________________________

مطالب مرتبط:

مجموعه عکس های مراسم رونمایی کتب محلات منطقه ۱۹

گزارش مراسم رونمایی ۱۳ جلد کتاب مردم شناسی محلات منطقه ی ۱۹

مراسم رونمایی کتب مردم شناسی محلات سیزده گانه ی منطقه ی ۱۹

  1. جلال جعفرپور
    ۷ دی ۱۳۹۲ در ۱۴:۳۵ | #1

    خدا قوت به همه ی دست اندرکاران و پژوهشگران؛ بخصوص محققان مردم شناسی که با عشق و زحمت بسیار بخشی از هویت فرهنگی این سرزمین و خاک را جمع آوری ، ثبت، و به عرضه ی نمایش گذاردند، و فردوسی بزرگوار که می گوید:
    در این خاک زرخیز ایران زمین ، نبودند جز مردمی پاک دین / همه دینشان مردی و داد بود ، وز آن کشور آزاد و آباد بود
    پدر در پدر آریایی نژاد ، ز پشت فریدون نیکو نهاد / بزرگی به مردی و فرهنگ بود ، گدایی در این بوم و بر ننگ بود
    کجا رفت آن دانش و هوش ما ، که شد مهر میهن فراموش ما / که انداخت آتش در این بوستان ، کز آن سوخت جان و دل دوستان
    چه کردیم کین گونه گشتیم خار؟ ، خرد را فکندیم این سان زکار / نبود این چنین کشور و دین ما ، کجا رفت آیین دیرین ما؟
    به یزدان که گر ما خرد داشتیم ، کجا این سر انجام بد داشتیم / بیا تا بکوشیم و جنگ آوریم ، برون سر از این بار ننگ آوریم

  1. بدون بازتاب