خانه > اخبار مردم شناسي, فرهنگ ایران > میراث نشاط‌ آور مردم ایران در ماهنامه‌ی «سرزمین من»

میراث نشاط‌ آور مردم ایران در ماهنامه‌ی «سرزمین من»

پنجاه و ششمین شماره‌ی ماهنامه ایران‌شناسی و ایرانگردی «سرزمین‌من» ویژه‌ی خرداد ۹۳ منتشر شد. پرونده‌ی اصلی این شماره از مجله به مراسم عروسی اقوام ایرانی، میراث ماندگار و نشاط‌ آور ایرانیان اختصاص دارد.

sarzamin e man

در این شماره‌ی «سرزمین ‌من»، گزارش‌ها و مقالاتی به همراه تصاویری درباره عروسی‌های ایرانی، وضعیت محیط‌ بانان ایران، مجموعه آثار یک نقاش روس در دوره ی قاجار و همین‌طور راهنمای سفرهایی برای ماه خرداد، در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

در بخش «مردم ایران» این شماره از ماهنامه، برای معرفی بخشی از مراسم عروسی در میان اقوام مختلف کشور، به سراسر ایران سفر کرده. و با همراهی تصاویر متنوع، به معرفی آئین‌های عروسی مردم ایران، که نمودی از میراث فرهنگی ناملموس سرزمین ایران است پرداخته است.

در بخشی از این گزارش که به نام «میراث شادمان»، به چاپ رسیده، آمده است:

بعضی از زبان‌شناسان،‌ واژه‌ی عروس را کلمه‌ای فارسی- عربی می‌دانند که ایرانیان در گذشته به او «وَیوگ» یا «بَیوگ» هم می‌گفتند. داماد هم از دیرباز همان داماد و «نوکدخدا»ی جشن، بوده و هست.

در ادامه، به بخشی از مراسم عروسی که در این پرونده به همراه عکس آمده است، اشاره می‌کنیم:

کجاوه‌ی ازدواج

رسم کجاوه بستن بر شتر، از آداب قدیمی ترکمن‌ها برای برگزاری جشن عروسی است. پیش از اینکه شتر حامل عروس راه بیفتد، مادر داماد برای سفیدبخت شدن زندگی پسر و عروسش، بر روی سر شتر، آب می‌ریزد.

آرایش داماد

آرایش عروس و داماد، از مهم‌ترین آئین‌های عروسی نزد تمام اقوام ایرانی است. آرایش عروس زمان و کار بیشتری می‌طلبد، اما برای مردان هم باید وقت گذاشت.

شادی قشقایی

مراسم عروسی در ایل قشقایی، بسیار مفصل برگزار می‌شود و معمولا تمام افراد ایل در آن شرکت می‌کنند.

شور شادی

بخشی دیگر از مراسم عروسی در میان قشقایی‌ها، در کنار دستمال چرخاندن و عروس آوردن، ساز و دهل‌نوازی است و کسانی نیز هماهنگ با این ساز، تفنگ را بالای سر می‌چرخانند.

تلپاق‌ها در آسمان

در میان ترکمن‌ها رسم است که دوستان داماد که در کنار او، کجاوه‌ی عروس را همراهی می‌کنند، منظم و با هم با فریاد شادی، کلاه‌های خود را که از پشم بره درست شده‌اند و «تلپاق» نام دارند، به هوا پرت می‌کنند. این کلاه به هیچ‌وجه نباید به زمین بخورد و کسی که کلاه را پرت کرده، باید آن را روی هوا بگیرد. در غیر این‌صورت، نشانه‌ای از بدشگونی است.

سفید و سفیدبختی

عشایر استان کرمان هم، آداب و رسوم و فرهنگ خاص خود را در برگزاری عروسی دارند. برای مثال، مهمانان همچون عروس و داماد، لباس‌های سفید بر تن می‌کنند که نشانه‌ای از پاکی و سفیدبختی است.

طبق‌کشان

طبق‌کشان، زمانی است که خانواده‌ی عروس، جهاز عروس را روی سینی‌های تزیین‌شده می‌گذاشتند و برای داماد می‌بردند. این رسم، در روستاها و شهرهای کوچک، کمابیش دیده می‌شود.

همین‌طور در ادامه‌ی مطالب این شماره از ماهنامه‌ی «سرزمین من» آمده است:

نقاشی‌های پیازسکی، یادگاری از روزگار قاجار

در بخش نگارخانه این شماره «سرزمین من» یک مجموعه نقاشی جالب از دوره‌ی قاجار را برای اولین بار خواهید دید. نقاشی‌های پیازسکی، نقاش روس که در دوره قاجار به ایران سفر کرد. پیازسکی در زمان خود نقاش معروفی بود و از مبدا ورود به ایران یعنی از بندرانزلی تا شهرهای رشت، قزوین و همچنین برخی اماکن و مناظر طبیعی بین راه و بالاخره تهران، نقاشی‌های بسیار زیبایی از خود به یادگار گذاشته است. او در طول مدت اقامت خود در تهران نیز نقاشی‌های زیبایی از ابنیه و اماکن این شهر تهیه کرد که بارزترین آن‌ها، دورنمای میدان توپخانه، سردرِ دروازه‌دولت، تالار سلام کاخ گلستان و عمارت بهارستان است.

گشت و گذاری در عمارت مسعودیه

پانزدهمین سفرنامه اصغر عبداللهی در «سرزمین‌من»، گشت‌وگذاری است در عمارت مسعودیه تهران. او در این سفرنامه به دیدن یک بنای تاریخی می‌رود و گذشته و امروز آن را از میان اعلان‌ها و پوسترهای به‌جامانده از این بنای قجری، برای مخاطب بازگو می‌کند.

پنجاه و ششمین شماره‌ی ماهنامه ایران‌شناسی و ایران‌گردی «سرزمین‌من» در ۱۱۶ صفحه، به سردبیری رضا مختاری و به بهای پنج‌هزار تومان منتشر شده است.