طرح ارزیابی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی احداث پروژه سرای محله فروزش

کارفرما : شهرداری منطقه ۱۱ تهران

مجری : موسسه میراث فردا

کاربرد طرح : بررسی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی احداث پروژه‌های شهری

زمان اجرا: ۱۳۹۰

 

با توجه به مطالب ارائه شده در طرح مطالعاتی پیشین در خصوص ماهیت و ضرورت طرح‌های ارزیابی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی پروژه‌های عمرانی و شهری، طرح «ارزیابی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی احداث پروژه سرای محله فروزش» نمونه‌ای دیگر از این نوع مطالعات فرهنگی است که در سال ۱۳۹۰ به سفارش معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری منطقه ۱۱ تهران و توسط واحد پژوهش موسسه میراث فردا به اجرا درآمد.

در راستای مدیریت بهینه شهری، مشارکت شهروندان یکی از ضروریات توسعه قلمداد می‌شود و در این رابطه «محله» به عنوان کوچک‌ترین واحد تقسیمات شهری، برای بسیاری از مدیریت‌های شهری کشورهای توسعه یافته، هدف نهایی اجرای برنامه‌های توسعه‌ای محسوب می گردد.

شهروندان برای مشارکت فعال در اقدامات عمومی محله ای باید از دانش و بینش لازم برخوردار باشند تا بتوانند در چارچوب سیاست‌های نوین و مدیریت شهری بستر مناسبی را برای پیشرفت و اجرای طرح‌های توسعه ای فراهم نمایند. از آنجایی که محلات در کنار همدیگر به شهر معنا و هویت می‌بخشند، با مشارکت آگاهانه ساکنین محلات و واگذاری امورات مردم به خودشان و نوسازی و رشد و توسعه هر محله و منطقه به وسیله مدیران و ساکنین آن، می‌توان این خلاءها را برطرف نمود که از این طریق علاوه بر هویت‌بخشی بیشتر به محلات با شناخت عوامل محیطی و تغییر آنها مقدمات تغییر و تحول ساختاری فراهم می‌آید.

اقدامات و فعالیت مدیریت شهر تهران در سال‌های جاری در جهت اجرایی کردن تفکر ناحیه محوری و محله محوری و همچنین واگذاری امورات محلات در قالب مشارکت اجتماعی در این چارچوب ارزیابی می‌شود و بیانگر گام‌های اساسی و بنیادی در این مسیر است. این امر نشان دهنده اعتقاد جدی مدیریت شهری به این نگرش و تحول در ساختار اداری و اجرایی شهرداری در راستای مشارکت بیشتر مردم و اداره مطلوب شهر تلقی می‌شود. قطعا اجرای مناسب این نگرش در سطح محلات علاوه بر دستاوردهای فوق و پیامدهای مثبت و اساسی در شهر تهران از سوی دیگر الگویی مناسب برای دیگر شهرها به ویژه کلان‌شهرها در شیوه مدیریت شهری خواهد بود.

دست یابی به عدالت فرهنگی و توزیع متوازن آن و دست‌یابی تمامی شهروندان به شاخصه ها و امکانات فرهنگی یکی از مباحث مهم در بحث توسعه پایدار شهری است که در این طرح مطالعاتی (ارزیابی تاثیر اجتماعی و فرهنگی احداث سرای محله فروزش) مورد توجه قرار گرفته است.

با توجه به این که این پروژه احداث سرای محله فروزش هنوز مراحل مقدماتی خود را طی می‌کند و به مرحله فعالیت‌های فیزیکی نرسیده است، می‌توان این ارزیابی را اتاف قبل از اقدام تلقی نمود. لازم به یادآوری است اجرای طرح‌های اتاف در سه مرحله (قبل از اجرای پروژه، زمان اجرای پروژه و بعد از اجرای پروژه) قابل انجام می‌باشند.

احداث سرای محله فروزش در محله امیر بهادر (فروزش) ناحیه ۲ شهرداری منطقه ۱۱، یکی از محلات پرجمعیت منطقه، بر اساس یافته‌های این طرح‌ مطالعاتی انجام خواهد گرفت. بررسی میزان رضایت‌مندی ساکنین از احداث سرای محله، مکان مناسب پروژه از نظر ساکنین و همچنین میزان تاثیر‌گذاری‌های احتمالی فرهنگی و اجتماعی آن بر زندگی مردم محله، از جمله موضوعات اصلی این طرح مطالعاتی قبل از اجرای پروژه خواهد بود.

با توجه به تجربه چند سال گذشته شهرداری تهران در راه اندازی سراهای محله در سطح محلات تهران، ارزیابی فعالیت سرا‌های محله در مناطق مختلف تهران و بررسی عوامل تاثیر‌گذار در موفقیت و یا عدم موفقیت آن‌ها، در مجموع ما را در طبقه‌بندی عوامل و شرایط موثر بر موفقیت فعالیت سرای محله و دست‌یابی به اهداف تعیین شده برای آن‌ها راهنمایی خواهد نمود. بنابر این یکی از اهداف اساسی در این پژوهش، دست‌یابی به تجارب فعالیت‌های سرای محله در چند سال گذشته در برخی از مناطق تهران خواهد بود.

خانم حسن زاده تبریزی به عنوان مدیر و دکتر محمد فاضلی به عنوان ناظر در این طرح همکاری نموده و ۵ نفر از پژوهش‌گران موسسه در گرایش‌های جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی در اجرای آن مشارکت داشتند.

 
همکاران پروژه:

ردیف

اسامی همکاران

مسئولیت

۱

هما حسن‌زاده

مدیرطرح

۲

دکتر محمد فاضلی

ناظر طرح

۳

سمیه قماشچی

پژوهش‌گر مطالعات مقدماتی

۴

آتیه عارف‌پور

پژوهش‌گر

۵

هلیا بهرامی

پژوهش‌گر

۶

مینا سلیمانی

پژوهش‌گر

۷

فرزانه محمودی

پژوهش‌گر

۸

لیلا افشار

پژوهش‌گر

۹

لیلا گودرزی

پژوهش‌گر

۱۰

مریم محرم‌خانی

پژوهش‌گر

۱۱

فاطمه شهپری

پژوهش‌گر

۱۲

زهرا امینی

کدگذاری و استخراج اطلاعات