طرح بررسی موضوعات و سرفصل‌های آموزش‌های شهروندی در تهران

کارفرما : معاونت اجتماعی شهرداری کل تهران ـ  اداره کل آموزش شهروندی

مجری : موسسه میراث فردا

کاربرد طرح : دستیابی به الگوی کارآمد موضوعی در آموزش شهروندی

سال اجرا : ۹۱ ـ ۱۳۹۰

طبق مطالب ارائه شده در طرح پیشین، زندگی شهری از یک سو نیازمند مشارکت شهروندان و از سوی دیگر نیازمند آگاهی آنان از حقوق، قوانین و مقررات زندگی شهری است که در سایه آموزش‌های شهروندی حاصل می‌شود.

آموزش شهروندی عملا به عنوان وسیله ای برای پرورش احساس تعلق به جامعه و داشتن هدفی در زندگی برای اعضا مورد استفاده قرار خواهد گرفت. هدف اصلی برنامه‌های آموزش شهروندی باید درگیر کردن افراد در فعالیت‌های مربوط به حوزه زندگی خود (اجتماع) باشد.

آموزش موثر شهروندی از همان آغاز به کودکان اعتماد به نفس و رفتارهای مسئولانه را از نظر اجتماعی و اخلاقی می‌آموزد. وجه دیگر این آموزش، درگیر کردن افراد جامعه در مسائل مربوط به شرایط زندگی و دغدغه های اجتماع محل زیست آنهاست.

وجه آخر آموزش شهروندی را می توان انتقال دانش، مهارت ها و ارزش‌ها به کودکان دانست که به واسطه آن خود را عضو مفیدی از حیات عمومی جامعه تشخیص دهند. به این ترتیب هدف‌های آموزش شهروندی را باید عموما حول سه محور آموزش مسوولیت اجتماعی و اخلاقی ، آموزش فعالیت‌های اجتماعی و گرایش به چنین فعالیت ها و آموزش سواد سیاسی دانست.

اعتقاد بر این است که آموزش شهروندی نباید دربرگیرنده نفع فردی باشد، بلکه جستجو برای عدالت اجتماعی آن را به وجود می آورد. به همین دلیل شهروند کسی است که به مسائل عمومی جامعه آگاهی دارد، واجد فضیلت های مدنی است و از مهارت های لازم برای مشارکت در عرصه سیاسی برخوردار است. علاوه بر این تاکید آموزش شهروندی بر این است که کودکان را به عنوان شهروندان به گونه‌ای تربیت کند که در اجتماع و محیط پیرامون خود مشارکت کنند، با حقوق خود آشنا شوند و به وظایف خود در قبال جامعه عمل کنند. به این ترتیب، آموزش شهروندی دربرگیرنده احترام متقابل در میان شهروندانی است که در هویت های قومی، زبانی، نژادی، فرهنگی، دینی و جنسیتی تفاوت نشان می دهند.

در این راستا، اداره کل آموزش شهروندی که زیر نظر معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران فعالیت می‌نماید، به منظور دستیابی به الگویی کارآمد و منطبق با شرایط روز زندگی شهری و نیازهای شهروندان در خصوص موضوعات و محورهای آموزش شهروندی، طرحی را تحت عنوان مطالعه و تدوین کتاب سرفصل‌های آموزش شهروندی» به موسسه میراث فردا پیشنهاد نمود که در سال ۹۱ ـ ۱۳۹۰ به مدیریت آقای یونس صمد‌نژاد و با همکاری ۱۵ نفر از پژوهش‌گران این موسسه به مرحله اجرا درآمد.

این طرح پژوهشی، پس از بررسی و مطالعه الگوهای آموزشی رایج در مناطق و محلات شهرداری تهران و الگوهای دیگر کشورهای جهان، بررسی نظریات‌اندیشمندان اجتماعی و مدیریت و برنامه‌ریزی شهری، مطالعه واقعیات اجتماعی و فرهنگی روز و شرایط حاکم بر زندگی شهروندان، به طرح و تبیین محورها و موضوعات آموزش شهروندی پرداخته و الگویی بر اساس سرفصل‌های آموزشی زیر ارائه می‌دهد:

۱ـ آموزش حقوق و تکالیف شهروندی

۲ـ آموزش مدیریت فرهنگی ـ اجتماعی شهروندان

۳ـ آموزش مهارت های فردی و اجتماعی

۴ـ آموزش فرهنگ شهرنشینی

۵ـ آموزش مدیریت بحران

 

همکاران پروژه:

ردیف

اسامی همکاران

مسئولیت

۱

یونس صمدنژاد

مدیر طرح

۲

آتیه عارف‌پور

پژوهش‌گر اسنادی

۳

مهسا قانع

پژوهش‌گر

۴

سمانه مرتضوی

پژوهش‌گر

۵

محمد‌خوش‌گفتار

پژوهش‌گر

۶

بهاره فتح‌آبادی

پژوهش‌گر

۷

وحید خاکدان

پژوهش‌گر

۸

سیدعلی شاه‌چراغ

پژوهش‌گر

۹

علیرضا محرمی

پژوهش‌گر

۱۰

رباب اسماعیل‌نژاد

پژوهش‌گر

۱۱

زینب ‌نثار

پژوهش‌گر

۱۲

فردین منصوری

پژوهش‌گر

۱۳

سعیده خسروی

پژوهش‌گر

۱۴

محمد عارف ‌صفایی

پژوهش‌گر

۱۵

حمیده حسن‌زاده

تنظیم و تدوین اطلاعات

۱۶

یگانه خدامی

تایپ و صفحه‌آرایی