ميراث فردا » فيلم مستند مردم‌نگاری « كُوچَ كُوچ » ( نسخه فارسي ـ نسخه انگلیسی )

فیلم مستند مردم‌نگاری « کُوچَ کُوچ » ( نسخه فارسی ـ نسخه انگلیسی )

تهیه کننده : موسسه میراث فردا

مجری : واحد فیلمسازی موسسه میراث فردا

کارگردان : محمد صادق دقتی نجد

طول فیلم: ۷۰ دقیقه

فیلمبرداری: ۱۳۹۰

تدوین: ۱۳۹۲

 

اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین واحد کوچنده در میان عشایر تالش «خانوار» است که به آن «کوچ» می‌گویند. «‌کُوچَ کُوچ» اصطلاحی است که به کوچ خانواری اطلاق می‌شود. از سویی تالشی‌ها بر خلاف دیگر عشایر ایران که به صورت افقی (خطی یا چرخشی) کوچ می‌کنند، کوچ عمودی دارند. این دو ویژگی کوچ تالشی‌ها را از دیگر عشایر ایران متفاوت و متمایز می‌سازد و در کنار آن، تفاوت‌های فرهنگی، زبانی و زیستگاهی، جلوه خاص و منحصر به فردی به زندگی کوچ‌گری آنها می‌بخشد.

فیلم مستند مردم‌نگاری «کُوچَ کُوچ» در سال ۹۲ ـ ۱۳۹۰ و در راستای «طرح جامع مطالعاتی عشایر کوچرو تالش» به عنوان یکی از اهداف این طرح مطالعاتی به تولید رسید. لازم به یادآوری است طرح جامع مطالعاتی عشایر کوچرو تالش در سال‌های ۸۹ ـ ۱۳۸۶ به مدت سه سال توسط واحد پژوهش موسسه به اجرا درآمد. مطالعات اکتشافی این طرح در زمستان ۱۳۸۶، مطالعات اسنادی آن در سال ۱۳۸۷ و مطالعات میدانی در سال‌های ۸۹ ـ ۱۳۸۸ توسط دو گروه از پژوهش‌گران مردم‌شناس در محور شاندرمن و اورما ملال انجام گرفت و مجموعه ارزشمندی از فرهنگ قوم تالش را با تکیه بر کوچ گردآوری گردید. (ر. ک به پروژه‌های واحد پژوهش موسسه).

در ساخت کُوچَ کُوچ نه تنها از پژوهش‌های میدانی این طرح مطالعاتی استفاده شده است. بلکه دوربین فیلمبرداری به عنوان یک مشاهده‌گر ابعاد مختلف زندگی کوچ‌گری عشایر تالش‌ را مورد کاوش قرار داده و به تصویر کشیده است. به همین خاطر فیلم « کُوچَ کُوچ » از پشتوانه عمیق پژوهشی و ساختار اتنوگرافی برخوردار است.

کارگردانی فیلم را محمد صادق دقتی نجد بر عهده داشت و در تولید آن در مجموع ۱۲ نفر کادر فنی و مردم‌شناس وی را همراهی می‌کردند که در مقاطع مختلف تصویربرداری بر حسب نیاز گاه تعداد افراد گروه به ۷ نفر و گاه به ۴ نفر می‌رسید.

فیلم یک دوره‌کامل کوچ را در طول یک سال از قشلاق به ییلاق و بالعکس، در چهار فصل بهاره، تابستانه، پاییزه و زمستانه، از منظر یک خانوار کوچ‌رو به تصویر کشیده است. چگونگی زندگی این خانوار در قشلاق (آجیر)، میان بند (نصفه رخن) و ییلاق (گیریه) و شیوه‌ کوچ آنها، به عنوان نمونه‌ای از کوچ خانواری در تالش، محور اصلی فیلم را تشکیل می‌دهد و در کنار آن بخشی از فرهنگ و آداب و سنن عشایر تالش همراه با تغییرات فرهنگی بوجود آمده در زندگی آنها به تصویر کشیده شده است.

فیلمبرداری بر اساس مراحل کوچ و شرایط موجود در چهارده مرحله انجام گرفته است که از فروردین ۱۳۹۰ آغاز و در ۲۸ اسفند همان سال به پایان رسید. بیشتر فیلمبرداری‌ها در محور کوچ اورما ملال متمرکز بوده و بخشی از آن در دیگر مناطق تالش انجام گرفته است.

اولین مرحله تصویربرداری روز ۱۶ فروردین ماه از منطقه قشلاقی اورما در دامنه ارتفاعات که در اصطلاح محلی به آن آجیر (پایین بند) می‌گویند، آغاز شد  و آخرین مرحله (مرحله چهاردم) نیز در ۲۸ اسفند همان سال در همین مکان پایان یافت. در طول این چهارده مرحله، گروه تولید همواره با کوچ  همراه بود. با آنها راه رفت، زندگی کرد، کوچ کرد، در برف و باران و مِه گرفتار آمد و با خطرات و مشکلات بسیاری روبرو شد، تا سرانجام توانست بخش مهمی از زندگی عشایری را در این منطقه که در حال افول و فراموشی است، در قالب ۸۰ ساعت راش، به تصویر کشد.

 رابطه گروه در طول این مدت رفته رفته با اعضای خانوار کوچ‌گر بیشتر می‌شد. به نوعی که به پیوندی عمیق در بین آنان تبدیل شد که می‌توان آن را بخشی از شیوه مشارکتی دانست. هر چند چنین رابطه‌ای، مدیون ارتباط پژوهش‌گران با این خانوار کوچ‌گر در طول دوران پژوهش‌ (۸۹ ـ ۱۳۸۸) بود، اما گروه تولید نیز در حفظ و تقویت آن بسیار تلاش نمود.

در سال ۱۳۹۱ به علت درگیر شدن موسسه با پروژه‌های مطالعات شهری، امکان تدوین فیلم فراهم نشد. از آبان ماه ۱۳۹۲ تدوین فیلم « کُوچَ کُوچ» آغاز و تا اسفند ماه به پایان خواهد رسید. علاوه بر فیلم کُوچَ کُوچ، چند فیلم مستند دیگر نیز از مجموعه راش‌های تهیه شده در سال‌های بعد تولید خواهد شد.

 

همکاران پروژه(تا کنون):

عوامل

نام

مراحل همکاری

تهیه کننده

موسسه میراث فردا

کارگردان

محمد صادق دقتی نجد

فیلمبردار

محسن نظری

مرحله اول تا پنجم

حسن اصلانی

مرحله دوم

امیر شکرگزار ناوی

مرحله اول تا چهاردهم

محمد صادق دقتی

مرحله ۶، ۷، ۸، ۱۴

مظاهر رمضانپور

مرحله دوم

…. صارمی

مرحله دهم

علیرضا سخایی

مرحله اکتشافی و مقدماتی

دستیار فیلمبردار

میلاد طینت‌فام

مرحله اول

محمود افشاری

مرحله ۶، ۷، ۸، ۱۴

مهدی سخایی

مرحله اکتشافی و مقدماتی

صدا‌بردار

رشید دانشمند

مرحله اول

علیرضا کریم نژاد

مرحله دوم تا پنجم

شهاب رضایی

مرحله ۶، ۷، ۸

عکاس

امیر شکرگزار ناوی

مرحله اول تا چهاردهم

کعبه میرهاشمی

مرحله ۱، ۲، ۴

جلال جعفرپور

مرحله ۱، ۲، ۴، ۵، ۶

محسن نظری

مرحله اول

صادق دقتی

مرحله ۱، ۲، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۱۴

محمود افشاری

مرحله ۶، ۷، ۸، ۱۴

فرزاد حسینی

مرحله ۱۴

مدیر تولید

امیر شکرگزار ناوی

مسئول هماهنگی و پشتیبانی

جلال جعفرپور

راهنمای بومی

امیر شکرگزار ناوی