ميراث فردا » جشنواره عکس مردم‌نگاری

جشنواره عکس مردم‌نگاری

برگزار کننده: موسسه میراث فردا با مشارکت:

     ـ کمسیون ملی یونسکو

     ـ سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران

     ـ پژوهشکده مردم‌شناسی سازمان میراث فرهنگی

دبیر جشنواره: یلدا زینعلی

 

انسان‌شناسی تصویری به عنوان حوزه میان‌رشته‌ای بین علوم اجتماعی (مردم‌شناسی و انسان‌شناسی) و هنر، امروزه به رشته‌ای جذاب و کارآمد مبدل شده است. این حوزه نه تنها توجه مردم‌شنا‌سان، انسان‌شناسان، سینما‌گران و عکاسان را به خود جلب کرده است، بلکه طیف وسیعی از پژوهش‌گران و علاقه‌مندان به فرهنگ‌های‌ بومی و شهری را مخاطبان خود ساخته است.

انسان‌شناسی تصویری از دهه‌ ۱۹۸۰ میلادی در پی تحولاتی که در حوزه سینمای‌ مردم‌شناسی و انسان‌شناسی فیلمیک پدید آمد، با تحت پوشش قرار دادن سه حوزه عکاسی مردم‌نگار، سینمای مردم‌شناسی و تحلیل فرهنگی تصاویر، و متمرکز کردن آنها در یک حوزه، شکل گرفت که هر سه حوزه به نوعی به بیان و یا تحلیل فرهنگ از طریق تصویر تأکید داشتند.

با این وجود، عکس و فیلم مردم‌نگاری، حدود یک قرن پیش از آنکه انسان‌شناسی تصویری شکل گیرد، همزمان با اختراع دوربین عکاسی و فیلمبرداری پا به عرصه وجود گذاشتند. در مقایسه با پیشرفت فیلم مردم‌نگار که در دهه ۱۹۶۰ منجر به شکل‌گیری سینمای مردم‌شناسی شد و تحولات نظری ارزشمندی را در حوزه مطالعات مردم‌شناسی و انسان‌شناسی پدید آورد، عکاسی مردم‌نگاری تحولات نظری و عملی نسبتا کمتری را تجربه کرد. به عبارتی دیگر می‌توان گفت، فیلم به دلیل ثبت و ضبط زنده پدیده‌های فرهنگی، با تمامی جزئیات و صداهای مربوطه، بیشتر در کانون توجه مردم‌شناسان قرار گرفت. با این همه، اهمیت عکس مردم‌نگاری در حوزه مطالعات مردم‌شناسی به عنوان سند تصویری از فرهنگ جوامع، که ارزش آن را در دیدگاه کلاسیک تا حد یک سند مطالعاتی بالا می‌برد، همچنان پابرجاست و قابل مقایسه با کارکرد فیلم مردم‌نگاری نیست. از سوی دیگر، فراتر از نگاه کلاسیک، عکس مردم‌نگار در ساختار روایی آن، که مجموعه‌ای از عکس‌ها را در بیان یک موضوع به کار می‌گیرد، تا حدودی به بیان مردم‌نگاری مستقل از متن دست یافته است.

جامعه ایران در حال گذار و تحولات فرهنگی و اجتماعی، نیازمند شناخت هر چه بیشتر ابعاد هنری و پژوهشی عکاسی مردم‌نگاری است. هنرمندان نگاه مردم‌نگارانه و مردم‌نگاران شناخت ابعاد هنری و تکنیکی تولید عکس مردم‌نگاری را طلب می‌کنند. با توجه به اهمیت روز افزون کاربردی‌تر کردن این شاخه از علم و نقش مهم آن در شناسایی و معرفی فرهنگ جامعه و ابعاد مختلف زندگی مردم، می‌توان گفت نقش ابزارها و چگونگی به کارگیری آن در دستیابی به این هدف قابل تأمل ویژه‌ای است.

نخستین جشنواره عکس مردم‌نگار، تلاشی است برای گردهم‌آوردن عکس‌هایی در معرفی فرهنگ مردم ایران و آشنایی هر چه بیشتر پژوهش‌گران، عکاسان و علاقه‌مندان به فعالیت در حوزه‌ی فرهنگ ایران با شیوه‌ها، الگوها، دیدگا‌ه‌ها و موضوعات عکاسی مردم‌نگاری.

موسسه میراث‌فردا در راستای فعالیت‌های خود در حوزه انسان‌شناسی تصویری، در نظر دارد جشنواره عکس و فیلم مردم‌نگاری را با مشارکت برخی مراکز علمی و فرهنگی کشور به صورت دو سالانه برگزار نماید. در این راستا و در نخستین گام، جشنواره عکس مردم‌نگاری در اسفند ماه ۱۳۹۳ برگزار خواهد شد.

برنامه زمانی این جشنواره نخست برای هفتم تا دوازدهم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ تعیین شده بود که در برگزاری آن کمسیون ملی یونسکو، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و پژوهشکده مردم‌شناسی سازمان میراث فرهنگی مشارکت داشتند. اما با وجود اقدامات بسیار انجام یافته و هماهنگی‌های به عمل آمده، به دلیل شرایط نامطلوب اقتصادی کشور، امکان تامین کامل هزینه‌های اجرایی توسط مجریان و حامیان جشنواره فراهم نشد و برگزاری آن به سال ۱۳۹۳ موکول گردید.

اهداف، برنامه‌ها، بخش‌های اصلی و جانبی جشنواره، هیئت داوران، دبیر جشنواره، مکان جشنواره، و دیگر اطلاعات مورد نیاز به طور کامل در چند مرحله از سایت میراث فردا منتشر شده است. از آن جایی که امکان برخی تغییرات در محتوا و برنامه‌های جشنواره سال ۱۳۹۳وجود دارد، از ارائه برنامه‌های پیشین خوداری می‌نماییم.