ميراث فردا » آموزش فیلم‌سازی مردم‌شناسی

آموزش فیلم‌سازی مردم‌شناسی

از آنجایی که تولید فیلم‌های مردم‌نگاری، یکی از شاخه‌های انسان‌شناسی تصویری است و به عنوان یک حوزه میان‌رشته‌ای (مردم‌شناسی و سینما) شناخته می‌شود، عوامل تولید این فیلم‌ها باید به هر دو دانش مردم‌شناسی و سینما آگاهی داشته باشند. مستندسازان به دلیل عدم‌ آشنایی با دانش مردم‌شناسی و مردم‌شناسان به دلیل عدم آگاهی از دانش سینمایی، در تولید این فیلم‌ها موفق و کارآمد نیستند. فیلم‌های مردم‌نگار از فیلم‌های علمی و پژوهشی بوده و اغلب کاربرد تحقیقاتی دارند.

موسسه فرهنگی هنری میراث فردا که طبق اساسنامه و مجوز معاونت سینمایی، تولید فیلم‌های مردم‌نگار و مستند را در برنامه فعالیت‌های خود دارد، برای تولید این فیلم‌ها به افراد متخصص و آشنا به هر دو حوزه مردم‌شناسی و سینما دارد. به همین خاطر با برگزاری دوره فیلمسازی مردم‌شناسی به عوامل خود، که گروهی از مردم‌شناسان می‌باشند، تولید این نوع از فیلم‌های مستند را به صورت علمی و تخصصی دنبال می‌کند.

در این راستا، در دی ماه ۱۳۸۸ نخستین دوره فیلمسازی مردم‌شناسی با حضور ۱۵ نفر از عوامل فیلمساز مردم‌شناس موسسه آغاز شد و در دو مرحله، هر یک به مدت سه‌ ماه، به شرح زیر به انجام رسید:

در مرحله اول دانشجویان با مبانی و روش‌های فیلمfr مردم‌شناسی آشنا شدند و مباحثی چون سینما و مردم‌شناسی، اصول روش‌شناختی، اصول فیلمبرداری، اصول تدوین، اصول صدابرداری‌ و پژوهش در فیلم‌های مردم‌نگاری، تجربیات فیلمسازی در حوزه فرهنگ بومی و جوامع شهری  و برخی مباحث مهم دیگر به صورت نظری و عملی توسط اساتید مجرب و صاحب نامی چون فرهاد ورهرام، فرهاد مهرانفر، محمد تهامی‌نژاد، محمد صادق دقتی نجد، فرشاد فدائیان، مهرداد اسکویی و مرتضی پورصمدی در ۲۸ جلسه ارائه گردید. برگزاری کلاس‌ها معمولاً به صورت کارگاهی و گاه همراه با نمایش فیلم و انتقال دیدگاه‌ها و تجربیات همراه بود.

در مرحله دوم دانشجویان به فراگیری تکنیک‌های فیلم‌سازی همچون  فیلم‌برداری، تدوین، صدابرداری، صداگذاری و فیلم‌نامه‌نویسی با رویکرد مردم‌نگاری پرداختند. دانشجویان در این دوره کار با ابزار فیلم‌سازی را به طور کامل فرا گرفتند تا بتوانند با نگره‌ها و روش‌هایی که در مرحله اول آموخته‌اند، نوع و شیوه استفاده از تکنیک و ابزار فیلم‌سازی را بر اساس الگوهای مطرح در فیلم مردم‌شناسی به کار گیرند. این دروس توسط اساتید مجرب و شناخته شده‌ای چون فواد نجف‌زاده (فیلمبرداری)، فرشاد فدائیان و مهدی اسدی (تدوین)، اصغر آبگون (صدابرداری) و فرهاد ورهرام و محمد صادق دقتی نجد (فیلمنامه نویسی مستند) در۴۰ جلسه ارائه گردید. دوره‌ فیلمسازی مردم‌شناسی که موسسه میراث فردا برای عوامل فیلمساز مردم‌شناس خود برگزار کرد، برای اولین بار در ایران صورت می‌گرفت.